Creation: Free Design

Verslag bijeenkomst Kennisagenda Aardwarmte

Tijdens de bijeenkomst van de Kennisagenda Aardwarmte op dinsdag 21 januari 2020 stonden presentaties van diverse afgeronde onderzoeken op de agenda en een voorschot op de komende kennis- en innovatie Roadmap die wordt uitgezet door EBN.

Aanleg van aardwarmteputten in fijnzandige formaties

De eerste presentatie neemt IF Technology op zich en gaat over geothermieputten in ondiepe fijnzandige formaties. Putten die produceren uit niet geconsolideerde fijnzandige reservoirs tussen 300 en 1250 m-mv kunnen slib en fijn zand vanuit het reservoir mobiliseren zodat deze mee geproduceerd worden. De aanleiding van de insteek van het onderzoek is het project in Zevenbergen geweest en de vraag hoe warmte gewonnen en opgeslagen kan worden in ondiepe en fijnzandige formaties. De onderzoeksvraag is in welke mate kennis en ervaringen uit de olie- en gasindustrie kunnen worden toegepast in ondiepe geothermie om zand- en sliblevering tot een minimum te beperken.

Een van de uitkomsten van het onderzoek zijn dat een gravelpack en filter nodig zijn om zandlevering te voorkomen en dat de criteria om de grofheid  van de omstorting en grootte van de filterspleet te bepalen komen redelijk overeen in de verschillende sectoren. De toepassing van de juiste filterbuis en grindomstorting kan productie van zand voorkomen en daarbij versnelde slijtage tegengaan of voorkomen.

De presentatie en het rapport is op de website van Kas als Energiebron te vinden via deze link.

Geothermie in zoutcavernes

Als gevolg van de zoutindustrie zijn er vele zoutcavernes: holle ruimtes in de ondergrond gevuld met pekel. Hergebruik van deze cavernes wordt overwogen en in deze theoretische studie heeft Ekwadraat gekeken naar de warmtetoepassingen van deze cavernes door te kijken naar het winnen van aardwarmte door waterproductie, door productie uit een gesloten systeem en de seizoensopslag van warmte.

Voor warmteproductie en -opslag is het belangrijk dat de caverne groot genoeg is om interessant te zijn voor collectieve warmtetoepassingen in bijvoorbeeld de gebouwde omgeving. De warmte die mogelijk gewonnen kan worden staat in potentie gelijk aan de warmtebehoefte van 200 tot 1500 woningen. Hoewel warmtewinning niet echt haalbaar lijkt doordat de opwarming van het afgekoelde pekel te lang duurt, lijken ook andere werkmiddelen als zoet water, vloeibare ammoniak en CO2 niet tot significante verbeteringen. De cavernes hebben een lage geleidbaarheid wat ze tot een goed geïsoleerde ondergrondse ruimte maakt. Dit biedt mogelijkheden voor warmteopslag.

De presentatie en het rapport is op de website van Kas als Energiebron te vinden via deze link.

Kennis en Innovatie Roadmap Aardwarmte

De Kennisagenda Aardwarmte gaat over in de Kennis en Innovatie Roadmap Aardwarmte, ook wel KIRA genoemd en wordt getrokken door EBN.  Binnen dit programma wordt nu de focus gelegd op het opbouwen van een database en daarop wordt de roapmap verder uitgebouwd. Voor 2020 staan er vier onderzoeken ingepland:

  1. Grondwater modellering: Verbeterde inzichten in de mogelijke impact van geothermiesystemen op grondwater
  2. Inventarisatie andere materialen in putten
  3. Verbranden filterzakken
  4. Best practices op cementatie

De vier onderzoeken krijgen allen een projectbegeleider vanuit EBN. Het komende jaar wordt vooral gewerkt aan het inventariseren welke elementen bij innovatie horen en wat nodig is om innovatie beter van de grond te krijgen. Met het publiek is gezocht naar het goed invullen van de kennis en innovatie roadmap door samen vragen te behandelen als: Wat is innovatie? En Hoe te komen tot vraaggestuurde innovatie? Met het publiek wordt besproken dat innovatie niet perse nieuwe dingen hoeven te zijn, maar ook een doorkijk kan zijn naar wet- en regelgeving of nog onbekende samenwerkingen. Ook komt naar voren dat kennis en innovatie iets anders is en beiden op een andere manier ondersteund moeten worden om verder te groeien.

De Kennisagenda Aardwarmte heeft nog 4 lopende onderzoeken die in juni 2020 worden gepresenteerd.