Creation: Free Design

Factsheets Algemeen
Bij de downloads vindt u diverse inleidende documenten die uitleggen hoe aardwarmte werkt. U kunt hier de (nog kortere) factsheet ‘wat is geothermie’ vinden. Wilt u meer weten over ons als brancheorganisatie? Bekijk de factsheet Geothermie Nederland.

Factsheets Duurzaamheid
Aardwarmte is een duurzaam alternatief voor de huidige warmtevoorziening door aardgas. Binnen de glastuinbouw zorgde in 2019 het totaal van alle bronnen naar schatting voor een CO2-besparing van 300.000 ton. De factsheet ‘Hoe duurzaam is geothermie?‘ licht dit verder toe. In de factsheet ‘Geothermie in de energietransitie wordt de rol van geothermie in het behalen van de klimaatdoelen toegelicht. Deze factsheet geeft bovendien inzicht in de ambities die in het Masterplan Aardwarmte zijn gepresenteerd.

Factsheets Technieken
Omdat het belangrijk is dat aardwarmte veilig en verantwoord wordt gewonnen, heeft de aardwarmtesector een industriestandaard ontwikkeld voor het ontwerpen van aardwarmteputten (januari 2021), zie de factsheet 'Industriestandaard Duurzaam Putontwerp'.
Een geothermieproject doorloopt verschillende fases. Voorafgaand aan een project moet de ondergrond bekend zijn. De factsheet ‘Geothermie en seismisch onderzoek’ licht toe hoe de ondergrond kan worden verkend met behulp van geluidsgolven/ trillingen. De factsheet ‘Boren naar aardwarmte’ gaat in op het boren naar de aardlaag waar de aardwarmte uit wordt gewonnen. Als een geothermieput niet meer wordt gebruikt moet deze op een verantwoorde manier worden ‘verlaten’. De factsheet ‘Opruimen van een put’ legt uit hoe dit gebeurt.

Factsheets Risico's en Veiligheid
Veiligheid en een verantwoorde manier van aardwarmte winnen zijn van uiterst belang in de geothermie, net als transparantie over de risico’s waar bij geothermie rekening mee moet worden gehouden. Diverse factsheets gaan hier dieper op in. De factsheet ‘Geothermie en seismiciteit legt uit in hoeverre geothermie de mogelijkheid op bevingen met zich meebrengt. In de factsheet ‘Geothermie en grondwater’ worden de risico’s en veiligheidsmaatregelen met betrekking tot het grondwater besproken. 

Geothermie en seismiciteit/ aardbevingen

Geothermie en aardbevingen

Geïnduceerde seismiciteit verwijst naar kleinere aardbevingen en trillingen die veroorzaakt worden door menselijk handelen in de ondergrond, zoals boren en hydraulisch stimuleren. De krachten die een geothermische boring of bron op de ondergrond uitoefent, zijn van zichzelf te klein om (circa 2,5 kilometer ‘hoger’) tot voelbare trillingen aan maaiveld te leiden. Dat is anders in gebieden waar al natuurlijke seismiciteit is (‘aardbevingsgevoelige gebieden’).

In tektonisch actieve of vulkanische gebieden kan boren of injectie van vloeistoffen een beving veroorzaken. In het buitenland is dit al eens gebeurd. Zo is in Basel een geothermieproject gestopt na een incident met bevingen tot 3,4 op de Schaal van Richter. De schade bedroeg enkele miljoenen. Basel ligt in een aardbevingsgevoelig gebied, dat niet met Nederland te vergelijken is. Het werd in 1356 door een natuurlijke aardbeving met een magnitude van 6,5 getroffen.

Door de continue metingen die uitgevoerd worden door het KNMI en de geologische modelleringen van TNO is het bekend waar zich spanningen bevinden in de ondergrond.
In Nederland komt natuurlijke seismiciteit voornamelijk voor in de buurt van Midden- en Zuid-Limburg. Uit voorzorg stellen de wetgever en toezichthouder aanvullende eisen aan geothermische activiteiten in dergelijke gebieden, zoals monitoring van de activiteiten in de boor- en productiefase. Een geothermiebedrijf in Nederland dient daarom vóór het begin van elk project een zogenoemde Seismische Risico Analyse in bij de toezichthouder (Staatstoezicht op de Mijnen) waarin hij aangeeft hoe het risico op aardbevingen is bepaald, hoe zijn ontwerp de kans op optreden minimaliseert, hoe hij de juiste uitvoering controleert en hoe eventuele effecten worden geminimaliseerd.

Voorts is de kennis van de Nederlandse ondergrond internationaal gezien van hoog niveau. Deze kennis is bovendien openbaar en wordt bij het ontwerp en de analyses van geothermieprojecten betrokken. 

Klik hier voor de factsheet met uitleg over geothermie en aardbevingen/ seismiciteit.

Een werkende geothermieinstallatie produceert enig geluid door de aanwezige pompen en (meestal) ontgassingsinstallaties. De Omgevinsgwet beschrijft de geluidsgrenzen in de verschillende omstandigheden en op de verschillende tijdstippen. De pompen worden daarom geïsoleerd en veelal in een apart gebouw(-tje) opgesteld. Emissies naar lucht of bodem zijn er in deze fase in principe niet.

Lees meer...

De factsheet over de relatie tussen geothermie en grondwater,de risico's op verontreiniging en de beheersingsmaatregelen volgt.

Kan geothermie tot bodemdaling of verzakkingen leiden?

Geothermie onttrekt geen materie permanent aan de ondergrond, zoals bij delfstoffenwinning. Het geproduceerde water wordt na het oppompen weer in dezelfde aardlaag geïnjecteerd. Alleen de warmte blijft bovengronds. Hierdoor blijft de gemiddelde druk in het reservoir vrijwel onveranderd, ook na jaren van productie (zo blijkt bijvoorbeeld in Frankrijk waar langjarige ervaring is op dit gebied).

Lees meer...

Binnenkort volgt hier een uitleg over de omgang met tijdens de testfase geproduceerd en af te voeren 'testwater'.