Blik vooruit: groei en uitdagingen

Tijdens de inhoudelijke bijeenkomst stond de toekomst centraal.
Ute Sattler (OMV) gaf inzicht in de rol die OMV voor zich ziet in de Nederlandse geothermiesector, waar het bedrijf recent actief is geworden na de overname van enkele projecten van Shell.

Vervolgens presenteerde Hester Huisman (TNO) de resultaten van het onderzoek naar participatie en sociale acceptatie bij geothermieprojecten. Een belangrijke conclusie: Niet het proces, maar de uitkomsten en het serieus meenemen van zorgen bepalen uiteindelijk het draagvlak.  Vroegtijdig inzicht in wat er leeft helpt om betere afwegingen te maken.

Bekijk de presentatie

Lessen uit de praktijk

Daarna deelden vijf betrokkenen uit de sector – ieder vanuit een andere rol – hun belangrijkste inzicht of les uit de afgelopen vijf jaar: Hans Olsthoorn (Hoogweg Aardwarmte), Geertjan van Og (WEP), Maarten Bijl (TNO), Jorn ten Have (RVO) en Charlotte de Wijkerslooth (HVC).

Uit hun bijdragen en het gesprek dat volgde, kwamen een aantal duidelijke thema’s naar voren.

• Sterke groei en innovatie
  De sector heeft zich de afgelopen vijf jaar sterk ontwikkeld, met veel nieuwe kennis, innovaties en projecten. Tegelijkertijd werd benadrukt dat verdere groei niet vanzelfsprekend is. Zo is geothermie nog niet altijd goed bekend bij het brede publiek en bij overheden, terwijl juist daar meer vraag en bewustwording nodig is.
• Investeringen en financiering blijven een uitdaging
  Er is behoefte aan betere en flexibelere instrumenten, met ruimte voor maatwerk per project. Daarbij werd ook gekeken naar het grotere geheel: geothermie moet niet op zichzelf worden beschouwd, maar als onderdeel van het totale energiesysteem.
• Lange doorlooptijden vertragen de ontwikkeling
  Lange doorlooptijden en complexe besluitvorming – vaak met meerdere overheden – maken dat projecten traag van de grond komen. Dat geldt overigens breder voor energieprojecten, maar wordt binnen geothermie sterk gevoeld. 
• Samenwerking en systeemdenken zijn cruciaal
  De energietransitie vraagt om een integrale aanpak: niet één bron centraal, maar het totale energiesysteem. Gebiedsgerichte samenwerking en het beter op elkaar laten aansluiten van partijen zijn daarbij essentieel.

Wat is nodig voor de komende vijf jaar?
In het gesprek met de zaal en sprekers werd duidelijk waar kansen liggen om de sector verder te brengen:

• Snellere en beter afgestemde vergunningverlening;
• passende financieringsinstrumenten en meer flexibiliteit;
• meer bekendheid van geothermie;
• sterkere samenwerking tussen overheden en marktpartijen;
• en een integrale blik op het energiesysteem.

De rode draad: er is niet één oplossing, maar een combinatie van passende ondersteuning, duidelijke kaders en meer regie en richting vanuit de overheid.

Reflectie vanuit gemeentelijk perspectief

De middag werd afgesloten met een bestuurlijke reflectie van wethouder energietransitie Mark Wit (gemeente Rijswijk). Zijn gemeente ziet geothermie als een belangrijke bron in de warmtetransitie richting 2050. Hij benadrukte dat gemeenten een belangrijke rol spelen, maar dat besluitvorming complex is en dat kennis over geothermie nog niet overal vanzelfsprekend aanwezig is.

Volgens Wit is een integrale aanpak noodzakelijk, met duidelijke keuzes en ondersteuning vanuit hogere overheden. Ook positieve communicatie en zichtbaarheid zijn belangrijk om vertrouwen in warmtenetten en geothermie te vergroten.

Samen vooruit

De bijeenkomst werd afgesloten met een oproep aan alle aanwezigen om hun wensen voor de sector te delen op de poster in de zaal: wat is er nodig om de komende vijf jaar succesvol te zijn?

Met een positieve blik werd er nagepraat tijdens de netwerkborrel. De dag onderstreepte het gedeelde gevoel: we zijn een sector waar we trots op mogen zijn, volop in ontwikkeling en actief aan de slag met de uitdagingen die voor ons liggen.