In 2026 bestaat Geothermie Nederland vijf jaar. In deze serie geven we leden een persoonlijk podium om terug én vooruit te kijken. Dio Verbiest blikt terug en kijkt vooruit. Dio werkte vijf jaar geleden bij Geothermie Nederland, midden in de samenvoeging van DAGO en Platform Geothermie. Wat inspireert hem en hoe kijkt hij naar de toekomst?
-
Wat hield jou 5 jaar geleden vooral bezig?
Vijf jaar geleden werkte ik bij Geothermie Nederland, midden in de samenvoeging van DAGO en Platform Geothermie tot één brancheorganisatie. Na een bestuurlijke tussenfase trad Janine Verweij het voorjaar aan als directeur.
Tegelijkertijd werkte ik aan de afronding en uitrol van de Industriestandaard Duurzaam Putontwerp. Dat bracht me op bijzondere plekken, zoals de uiterwaarden bij Nijmegen voor een presentatie aan de Koninklijke Nederlandse Keramiekbranche. Ook hield ik me bezig met het project ‘Pimp-de-put’: een subsidieaanvraag om bestaande doubletten vaker dubbelwandig uit te voeren en zo een grote stap vooruit te zetten in veiligheid en duurzaamheid. Hoewel die subsidie er uiteindelijk niet kwam, hebben verschillende leden hun putten alsnog dubbelwandig uitgevoerd — volledig op eigen kosten
-
Hoe leg jij aan een buitenstaander uit waarom Geothermie Nederland belangrijk is voor de sector?
Als individuele geothermie-operator ben je een te kleine speler in het grotere geheel. Door de krachten van alle operators en toeleveranciers te bundelen via Geothermie Nederland kan men beter de verkregen kennis en inzichten gerichter inzetten voor het sterker maken van de sector zelf en in de Haagse kringen een sterkere positie in te nemen bij onderwerpen als vergunningverlening door KGG, het toezicht op mijnbouwvergunningen door SodM, het ontwikkelen van erkende standaarden op het gebied van putintegriteit, seismiciteit, straling of omgevingsmanagement.
-
Wie of wat inspireert jou binnen de warmtetransitie – of specifieker binnen de geothermiesector?
De complexiteit van de warmtetransitie voor een land als Nederland en de onderbelichte rol van geothermie bij het grotere publiek geeft mij enorm veel inspiratie om geothermie breed te willen uitdragen. Het is zo belangrijk dat de inwoners van Nederland leren begrijpen wat de impact is van fossiele brandstoffen in elke tak van de maatschappij en wat voor een ingrijpende consequenties dat heeft, wanneer wij als land zeggen “Wij gaan van het gas af!”.
We zien nu al dat het land aan de beademing ligt omdat het elektriciteitsnet overvol is, zie de recente ontwikkelingen in de Provincie Utrecht. Deze problemen moeten NU opgelost worden en niet over 20, 30, 40 jaar door de bouw van grote (decentrale) kerncentrales of kleinere Small Modular Reactors (SMR), met een nóg grotere druk op het elektriciteitsnet.
Zoals al in het EBN-rapport ‘Masterplan Aardwarmte in Nederland’ uit 2018 geschetst werd zou geothermie voor ca. 25% kunnen bijdragen aan de warmtevoorziening in Nederland, naast 25% zonne-energie, 25% windenergie én nog steeds 25% fossiele brandstoffen. Hoe die energiemix er in de nabije toekomst ook gaat uitzien – geothermie is daar een onlosmakelijk onderdeel van!
-
Wat betekent onze visie ‘duurzame en betaalbare warmte voor iedereen’ voor jou persoonlijk en hoe draag je daaraan bij?
De visie bevat voor mij eigenlijk drie elementen: ‘duurzame warmte’, ‘betaalbare warmte’ en ‘voor iedereen’.
- Het onderdeel ‘duurzame warmte’ is het snelst en doeltreffendst te verwoorden, want warmte-voor-warmte uit de (diepere) ondergrond is de meest duurzame vorm van alle andere energiebronnen dan gas, want er treedt nauwelijks energieverlies op, er komt nauwelijks CO2 bij vrij en het is dag en nacht, jaar in jaar uit beschikbaar.
- Bij ‘betaalbare warmte’ wordt dit een stuk lastiger, want we zullen helaas moeten accepteren dat warmte uit alternatieve energiebronnen van gas duurder zullen zijn, omdat alle kosten van het systeem afgewenteld worden op de eindgebruiker. Vanuit een bepaalde optiek zou je kunnen stellen dat de huidige gasprijs geen recht doet aan de werkelijke prijs. De verborgen kosten van de opwarming van de aarde als gevolg van de CO2 uitstoot bij verbranding van fossiele brandstoffen, worden niet in de gasprijs doorberekend. Daardoor is de kernvraag eerder: welke prijs zijn wij bereid om te gaan betalen voor warmte? Voor mij is daarbij warmte-voor-warmte uit de ondergrond de beste keuze, ten opzichte van warmte opgewekt met elektriciteit en het daarbij gepaard gaande energieverlies én de veel hogere kostprijs van elektriciteit wanneer die opgewekt is d.m.v. kernenergie. En dat nog afgezien van de kosten van opslag van het (hoog) radioactief afval.
- Tot slot ‘voor iedereen’. Daarin zal men moeten accepteren dat niet voor iedereen duurzame en betaalbare warmte beschikbaar gaat komen. Niet elke woning kan aangesloten worden op een warmtenetwerk en zal daardoor met hogere kosten voor de warmtevoorziening geconfronteerd worden.
-
Waar hoop jij dat de sector over vijf jaar staat – en wat is daarvoor nodig?
Een verdubbeling van de huidige warmteproductie van geothermie moet mogelijk zijn, wanneer de vergunningverlening versoepeld wordt en de huidige financiële onzekerheid voor investeerders weggenomen is. Deze onzekerheid ontstaat doordat binnen de huidige mijnbouwwet een winningsvergunning niet automatisch wordt toegekend, nadat op basis van de toegekende startvergunning één of meerdere doubletten succesvol geboord zijn.
