De productie van aardwarmte verviervoudigde in de afgelopen tien jaar. Om de Rijksambitie van 80 PJ in 2050* te realiseren, is echter een aanzienlijke versnelling nodig. Een beter passende subsidieregeling is daarvoor essentieel. Daarmee kan aardwarmte echt voldoen aan de potentie die het heeft als schone, zekere en schaalbare warmtebron.
In 2025 werd in Nederland 7,7 petajoule (PJ) aardwarmte geproduceerd. Verdere opschaling is noodzakelijk om de klimaatdoelen voor 2050 te halen. Met deze productie bespaart aardwarmte jaarlijks circa 220 miljoen m³ aardgas en wordt ongeveer 413.000 ton CO₂ vermeden. Dit staat gelijk aan het jaarlijks verbruik van 256.000 huishoudens. Het potentieel is echter aanzienlijk groter: aardwarmte kan en moet een veel grotere bijdrage leveren aan een duurzame en betaalbare warmtevoorziening in Nederland.
Effectievere SDE-regeling noodzakelijk
Een belangrijk knelpunt ligt bij de financierbaarheid van nieuwe projecten. In opdracht van Geothermie Nederland en EBN is onderzocht hoe de bestaande SDE-regeling beter kan aansluiten op de kenmerken van geothermie. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om méér subsidie, maar om een slimmer en beter passend instrumentarium. Met hetzelfde bedrag kunnen dan meer projecten van de grond komen.
De studie presenteert als meest evenwichtige oplossing:
- een jaarlijkse vaste subsidie, los van gasprijsontwikkelingen, in combinatie met,
- een gerichte subsidie (CAPEX) voor het afdekken van hoge aanvangsinvesteringen.
“Een beter passend financieel instrument is noodzakelijk om projecten daadwerkelijk van de grond te krijgen. De studie laat zien waar de knelpunten zitten én welke oplossingen realistisch zijn.”
Ook risicobeperking in ontwikkelfase cruciaal
Naast een passende SDE-regeling is in de ontwikkelfase ook risicobeperking essentieel voor investeringszekerheid. De RNES-garantieregeling voorzag hierin, maar het kabinet heeft besloten deze niet opnieuw open te stellen.
Geothermie Nederland blijft zich inzetten voor een garantieregeling die wél aansluit bij het specifieke risicoprofiel van geothermieprojecten.
De uitkomsten van het onderzoek vormen samen met de inzet op risicobeperking een belangrijke bouwsteen voor verdere gesprekken met beleidsmakers over een samenhangend financieringsinstrumentarium voor aardwarmte.
Strategisch belang van aardwarmte
Geothermie is geschikt voor het leveren van warmte aan grote kassencomplexen, bedrijven en duizenden woningen via warmtenetten. In veel wijken is een warmtenet met geothermie als bron een logisch alternatief voor aardgas, onder meer vanwege betaalbaarheid, efficiënt ruimtegebruik en ontlasting van het elektriciteitsnet.
Momenteel komt de productie grotendeels ten goede aan de glastuinbouw. Projecten in de gebouwde omgeving blijven achter door onzekerheden rond warmtenetten, de Wet collectieve warmte (Wcw), netcongestie en beperkte aansluitmogelijkheden. Voldoende en tijdige warmteafzet is daarbij cruciaal: zonder robuuste en voorspelbare ontwikkeling van warmtenetten blijven investeringen in geothermie uit.
Voor verdere opschaling zijn voorspelbare vergunningverlening, robuuste warmtenetten en een effectievere subsidieregeling essentieel.
“We zijn blij met de aanstelling van een Rijksregisseur stimulering aardwarmte en willen graag samen werken aan snel meer aardwarmte. Dat het behalen van de klimaatdoelen een belangrijke drijfveer blijft voor het kabinet, geeft vertrouwen. De start van de levering van aardwarmte door Geothermie Delft op 25 februari jl. toont aan dat aardwarmte een realistisch en schaalbaar alternatief is voor aardgas in de gebouwde omgeving – nu is het zaak om dit soort projecten sneller mogelijk te maken.”
Feiten & cijfers 2025
- Productie: 7,7 PJ
- Besparing: 220 miljoen m³ aardgas per jaar
(dit staat gelijk aan het jaarlijks verbruik van 256.000 huishoudens, ongeveer gelijk aan de stad Den Haag – uitgaande van het gemiddelde gasverbruik voor 2025 voor een stad als Den Haag) - CO₂-reductie: circa 413.000 ton
- 30 aardwarmtelocaties
- 34 geothermische installaties in gebruik (producerend, stilgelegd en in opstart)
- 32 operationele aardwarmte-productieputten in 2025
Jaarlijks brengt de sector naar buiten hoeveel aardwarmte er in Nederland is opgewekt. De productiecijfers van 2025 zijn verzameld door Geothermie Nederland, de brancheorganisatie van geothermie (aardwarmte). In deze cijfers is ook Mijnwater Heerlen meegenomen, in tegenstelling tot het Jaarverslag Delfstoffen en Aardwarmte van TNO-AGE.
- Download Infographic Productiecijfers 2025
- Rapport: Verbeteropties geothermiesubsidie
- Geothermie Delft is van start met levering van duurzame warmte
*Bron: TNO, Aardwarmte in Nederland, juni 2025
