Tijdens het commissiedebat Mijnbouw van 29 januari jl. vroegen meerdere Kamerleden expliciet aandacht voor geothermie.
In het commissiedebat Mijnbouw hebben Henk Jumelet, CDA (vanaf ongeveer minuut 10:25) en Ulas Kose, D66 (vanaf ongeveer minuut 24:40) aandacht gevraagd voor geothermie. De reactie van de minister over geothermie begint vanaf ongeveer minuut 2:38:00
Henk Jumelet (CDA):
Tot slot voorzitter geothermie. Geothermie kan een betrouwbare, schone en schaalbare warmtebron vormen voor warmtenetten in de gebouwde omgeving en ook in de glastuinbouw sector. Maar helaas stagneert de ontwikkeling door trage vergunningverlening, netcongestie en financiële risico’s. Een sterkere garantieregeling kan projecten versnellen en risico’s verlagen. Duidelijke doelen voor 2035 2040 2050 zijn noodzakelijk om investeerders lange termijn zekerheid te bieden. Kortom aardwarmte is essentieel voor een duurzame betaalbare en betrouwbare warmtevoorziening. De vraag is kan de minister meer duidelijkheid geven over de Rijks inzet voor het afsprakenkader, stond In de brief van 4 juli vorig jaar, voor de versnelde ontwikkeling van geothermie. Tot slot voorzitter twee specifieke obstakels als het gaat om geothermie zijn beperkte netcapaciteit en stikstofruimte om geothermie werkelijk ook met elkaar te kunnen benutten welke stappen worden er genomen om daar een oplossing voor te vinden en op welke termijn zou dat moeten lukken. Want wat is de uitkomst van het gesprek met de Autoriteit Consument en Markt of de rol van warmtebronnen in het prioriteringskader en welke mogelijkheden biedt het Europese Grids Package voor de ontwikkeling van aardwarmte projecten?
Ulaş Köse (D66):
Voorzitter ten derde wil ik ingaan op de toekomst. De diepe ondergrond krijgt een steeds grotere rol in de energietransitie. Aardwarmte, waterstof en CO2-opslag zijn essentieel voor een betrouwbaar en duurzaam energiesysteem. Ondanks mooie ambities zien we dat de sector stagneert, projecten lopen aan tegen lange vergunningstrajecten en een stapeling van risico’s, netcongestie en onvoldoende investeringszekerheid. Mijn vraag aan de minister is daarom: kan zij toelichten welke opties zij ziet voor verbetering van het huidige instrumentarium om de investeringszekerheid voor geothermie maar ook waterstof en CO2-opslag te vergroten zodat projecten daadwerkelijk van de grond kome. Tot slot voorzitter de diepe ondergrond is cruciaal voor de toekomst van Nederland maar grote keuzes schuiven vooruit. De herziening van de mijnbouwwet is doorgeschoven naar 2027 dat betekent dat regio’s en initiatiefnemers voorlopig in onzekerheid blijven. Mijn laatste vraag welke uitgangspunten en keuzes zijn voor dit kabinet In de periode tot 2027 al leidend en welk advies geeft zij mee aan volgend kabinet?
Minister Hermans:
Dan vroeg de heer Köse of ik in kan gaan op wat voor opties ik nog zie om het huidige instrumentarium om de investeringszekerheid voor geothermie te vergroten. Voorzitter op dit moment onderzoeken we voor warmtebronnen, waaronder geothermie, welk instrumentarium is nou het meest passend om die investeringszekerheid te vergroten en warmteprojecten daadwerkelijk van de grond te krijgen. Wat je ziet bij aardwarmteproject is dat het voornaamste risico aan de voorkant ligt bij de kapitaaluitgaven en aan de andere kant zie je onzekerheden of drempels moet ik eigenlijk zeggen op het gebied van geologische onzekerheden, misboringen, beperkte winstgevendheid, stikstof beperkingen en netcongestie. We werken nu aan het stimuleringstraject ontwikkeling aardwarmte en daarin zoeken we naar een passende set aan instrumenten om geothermieprojecten verder te stimuleren. Dan voorzitter vroeg de heer Jumelet naar de uitkomst van het gesprek met de ACM over de rol van warmtebronnen in het prioriteringskade. Voorzitter de ACM heeft het prioriteringskader aangepast in overleg met diverse partijen onder andere partijen uit op het gebied van collectieve warmte. De warmtebronnen zijn opgenomen onder categorie 3 de zogenaamde basisbehoefte en de leverancier van warmte kan dus prioriteit voor transportcapaciteit aanvragen. Wellicht ten overvloede het is natuurlijk wel afhankelijk van de beschikbare transportcapaciteit in een gebied of er daadwerkelijk transportcapaciteit gegeven kan worden aan prioritaire partijen op de wachtrij. Dan het Europese Grids package of daar nog een aan aanknopingspunt zit voor de ontwikkeling van aardwarmteprojecten vroeg de heer Jumelet mij in het Grids Package zit de REDIII. Dat is de herziening richtlijn hernieuwbare energie die raakt ook warmtenetten en daarin wordt gesteld dat dat ook trajecten zijn met een hoger openbaar belang. Het voorstel bevat ook bepalingen over alternatieve oplossingen en het inzetten van compenserende maatregelen in het kader van de vogel en habitatrichtlijn en de kaderrichtlijn water voor hernieuwbare energieprojecten zoals warmtenetten. Dus ik daarin zie ik haakjes om ook deze projecten verder te stimuleren ook vroeg de heer Jumelet nog naar de Rijks inzet voor het afsprakenkader voor de versnelde ontwikkeling van geothermie. Ik deel met de heer Jumelet, en ik dacht ook dat de heer Köse een opmerking erover maakte, het belang van geothermie. Maar we zien dat de ontwikkeling stagneert. Daarom is er een Rijksregisseur aangesteld die inventariseert de knelpunten en maakt samen met sectorpartijen en kennisinstellingen een aanpak om die knelpunten weg te nemen. Het streven is om voor de zomer dat inzicht te hebben en ook met de sector partijen overeenstemming te hebben over een aanpak.
