Om de belangen goed te kunnen behartigen moet Geothermie Nederland regelmatig een standpunt innemen. Op deze pagina krijg je inzicht in een aantal standpunten van de vereniging. 

Geothermie is onmisbaar voor de energietransitie

Geothermie, ofwel aardwarmte, is een onmisbare bron voor de warmtetransitie. Ongeveer een kwart van de Nederlandse warmtevraag zal ingevuld kunnen worden door geothermie. In de glastuinbouw kan geothermie zelfs voorzien in meer dan de helft van de vraag naar duurzame warmte. Geothermie is niet alleen een bron, maar biedt ook een systeemoplossing. Het is de  enige duurzame warmtebron die breed inzetbaar is, jaarrond beschikbaar is en de basislast kan leveren die warmtenetten stabiel maakt in prijs voor de consument én de gewenste leveringszekerheid biedt. Eén aardwarmtebron kan ongeveer 10.000 woningen verwarmen en vormt daarmee een essentiële basislast voor warmtenetten, zowel in stedelijke gebieden als voor de glastuinbouw.

Snellere vergunningverlening is essentieel

 De Mijnbouwwet sluit nog onvoldoende aan bij de praktijk. De looptijd van vergunningen is te kort en de koppeling met afzetovereenkomsten werkt in de praktijk vertragend. We pleiten voor een korter en compacter vergunningverleningstraject. Voor het winnen van geothermie zijn er op dit moment drie vergunningen nodig: aanwijzing zoekgebied, startvergunning en vervolgvergunning. Wij pleiten voor een wijziging in de wet naar een systeem met twee vergunningen (waarbij de vervolgvergunning wordt vervangen door een “ja, tenzij” in plaats van een volledige nieuwe). De groei in de sector stagneert mede door deze onzekerheden rond de vergunningverlening.

Subsidieregelingen moeten beter aansluiten

De bestaande instrumenten zoals de SDE++ en RNES zijn waardevol, maar sluiten onvoldoende aan bij de risico’s en fasering van geothermieprojecten. Geothermie Nederland is voorstander van een investeringssubsidie (CAPEX). Een dergelijke subsidie verlaagt de investeringsdrempel, waardoor meer geothermieprojecten van start kunnen gaan. Diverse externe onderzoeken bevestigen het belang van een beter financieringsinstrument. Dit leidt tot overall lagere subsidie-intensiteit van ongeveer 15% per project, waardoor er met hetzelfde budget meer projecten gefinancierd kunnen worden. Dit is een win-win voor de sector en de samenleving vanwege effectiever gebruik van belastinggeld.
Tot 2025 bestond de Garantieregeling Aardwarmte (RNES), een regeling voor ondergrond en boorrisico’s. Tot op heden is het volledig onzeker of de garantieregeling terugkeert. Wij zouden graag een betere vorm en invulling van de regeling zien, vergelijkbaar met bijvoorbeeld Frankrijk. Een goed ingerichte RNES neemt risico’s weg in de businesscase voor geothermie; de RNES is een soort verzekering en budgetneutraal.

Drinkwater en aardwarmte naast elkaar

Geothermie Nederland voert het gesprek over het goed laten samengaan van verschillende functies in de ondergrond, met ministeries, het IPO, de drinkwaterbedrijven en hun brancheorganisatie VEWIN.

Veilig en verantwoord winnen staat centraal

De ondergrond is een gevoelig thema en veiligheid staat voor onze sector bovenaan. De Industriestandaard Duurzaam Putontwerp speelt een belangrijke rol om de integriteit van putten te garanderen. Dankzij deze standaard voldoen putontwerpen sinds januari 2021 aan hoge eisen waardoor effecten op de ondergrond nog beter worden voorkomen. De geothermiesector is actief om de toch al zeer kleine risico’s op seismiciteit zo goed mogelijk te voorkomen, te monitoren en nog verder te verkleinen. Ook is de ontwikkeling van een schadeprotocol en schadefonds belangrijk voor het maatschappelijk draagvlak. De sector is druk bezig met het opzetten hiervan.

Omwonenden optimaal betrekken

Bij de duurzame relatie die een geothermieproject heeft met haar omgeving hoort ook het actief betrekken van omwonenden. Omgevingsbetrokkenheid is daarom van groot belang om een project op een verantwoorde wijze te kunnen realiseren. Geothermie Nederland heeft de gedragscode omgevingsbetrokkenheid en een bijbehorend leidraad gemaakt. Deze biedt handvatten voor de bedrijven in de sector om belanghebbenden bij een geothermieproject te betrekken.

De sector is klaar om op te schalen

De geothermiesector beschikt over de technologie, kennis en uitvoeringskracht om een substantiële bijdrage te leveren aan de warmtetransitie. Maar dat lukt alleen als er consistent beleid is, bestuurlijke regie op ruimtelijke inpassing, en een overheid die knelpunten actief helpt oplossen. De sector is klaar om op te schalen, maar dat vraagt om perspectief, samenwerking, ambtelijke capaciteit en oplossingsgerichtheid.